KVIRILICA

A

 

Ageplay

Ageplay je vrsta roleplay-a u BDSMU (vidi niže) u kojoj se odrasli/e partneri/ke uživljavaju u uloge s velikim razlikama u godinama. Jedna osoba poprima ulogu djeteta, školarke/ca, derišta i sl, a druga osoba uzima ulogu nadređene osobe (učiteljice/a, odgojiteljice/a, doktorice/a i sl). Koliko god ovakve igre izgledale zabavno i bezopasno, one znaju biti itekako zahtjevne i intenzivne, te je poželjno dobro poznavanje partnerke/a prije upuštanja u ovakvu vrstu roleplay-a uz obavezni razgovor o pristanku (consent).

Androgina osoba

Androgina osoba je osoba koja se izgledom i vlastitom identifikacijom ne priklanja ni ženskom ni muškom rodu, te se rodno izražava miješano ili neutralno.

Aseksualna osoba

Aseksualna osoba je osoba čije seksualno samoodređenje smatra seksualno ponašanje neprivlačnim, ili osoba koja je indiferentna prema tome.

 

B

 

BDSM -skraćenica za Bondage – Discipline (ili Dominace), Submission (ili Sado) – Masochism (ropstvo/disciplina, dominacija/pokoravanje, sadizam/mazohizam)

BDSM je konsenzualno, erotsko, seksualno vođenje uloga u kojem uzajamno uživaju obje/sve uključene osobe, a koje se zasniva na realnom ostvarivanje težnji o dominaciji, pokoravanju, ograničavanju, nadzoru, vezivanju, kažnjavanju i seksu utemeljenom na zadovoljstvu kao kanalisanju bola (i/ili traume). Po našemu shvaćanju suština BDSM odnosa jest poništavanje i brisanje/redefiniranje granica s kojima se obično sukobljavamo u formaliziranim odnosima i formaliziranoj kulturi. BDSM crpi svoju snagu upravo iz onoga da se smije ono što se inače ne smije (a jedina granica koja pri tome ostaje je da se partnerka/a čuva od zla). Unutar toga dopušteno je sve, s time da što je veći odmak od standarda – to je veća potencijalna energija kojom vladate i koja partnerke/e, partnerku i partnera međusobno povezuje.

Biseksualna osoba

Biseksualna osoba je osoba koju emocionalno i/ili fizički privlače kako osobe istog tako i različitog spola i/ili roda.

Boi

Boi je engleski sleng izraz nastao od nepravilno pisane engleske riječi ”boy” unutar LGBTIQ zajednica, a kojeg najčešće koriste lezbijke za osobu kojoj je prilikom rođenja pripisan ženski spol, ali koja utjelovljuje i izražava identitet i karakteristike dječaka. Gej muškarci njime također opisuju mladolikog ili mlađeg pomalo feminiziranog gej muškarca. U BDSM zajednici označava i submisivnu butch osobu, a često se i koristi za trans muškarce u ranoj fazi spolne tranzicije.

D

 

Dildo

Dildo je seks igračka namjenjena za pojačanje seksualnog užitka tokom masturbacije ili seksualnog odnosa. Proizvode se u različitim veličinama i mogu se podijeliti na analne i vaginalne, ali postoje određene nesuglasice oko toga šta razlikuje dildo od sličnih seksualnih igrački i/ili pomagala. U opštoj upotrebi je definicija po kojoj je dildo nevibrirajući uređaj, koji oblikom i veličinom podsjeća na penis. Prema nekim stanovištima, ovom definicijom moguće je obuhvatiti i vibratore, dok je po drugim stanovištima iz te definicije potrebno izuzeti razna ortopedska pomagala koja se često nazivaju i “produžecima”.

Diskriminacija

Diskriminacija predstavlja svako razlikovanje, isključivanje, ograničavanje ili nejednak tretman na osnovu određenih karakteristika. Ona ima za cilj poništavanje ili umanjivanje poštovanja ili priznavanja.

Višestruka diskriminacija je diskriminacija po više osnova ili na više nivoa ili diskriminacija koja po jednoj osnovi krši ne samo jedno, nego i druga prava.

Drag King

Drag King je osoba koja se odjeva u odjeću koja se društveno pripisuje muškarcima, u svrhu političkog performansa, zabave ili osobnog zadovoljstva predstavljajući vlastitu definiciju muškosti. Takvo izražavanje može biti personifikacija muškarca, kulturološko izražavanje, butch stvarnost, proširivanje identiteta ili oblik parodije. Drag King-a se oslovljava s “On” kad je u dragu, a s “Ona” kad nije u dragu. Takve se osobe u javnom govoru pogrešno naziva “transvestitima”.

Drag Queen

Drag Queen je osoba koji se odjeva u žensku odjeću radi osobnog zadovoljstva ili zabavnog ili političkog performansa. Drag Queen se oslovljava s “Ona” kad je u dragu, a s “On” kad nije. Takve se osobe u javnom govoru najčešće pogrešno naziva “transvestitima”.

Dvorodna osoba (bigender)

Dvorodna osoba opisuje tendenciju rodnog izražavanje osobe koji se pomiče iz “muškog” u “ženski” i obratno, ovisno o kontekstu i želji same osobe.

G

 

Gay Pride

Gay Pride je medijski, slengovski i popularan (i često neispravan i nepotpun) naziv za Povorku ponosa. (vidi Povorka ponosa)

Gej

Gej je osoba koja se definira kao muškarac kojeg emocionalno i/ili fizički najčešće privlače osobe koje su društveno percipirane ili samodefinirane kao muškarci.

Peder – najčešće diskriminatoran i homofoban naziv za gej muškarca ili čitavu LGBTIQ zajednicu. Unatoč tome, kod nekih gej muškaraca se namjerno prihvaća kao sekundarni seksualni identitet koji se koristi u komunikaciji s osobama prema kojima se razvilo povjerenje da nisu homofobne. Istovremeno se kod nekih neheteroseksualnih muškaracaa prihvaća kao primarni seksualni identitet radi izražavanja snažnog političkog stava zbog odbacivanja identifikacije s terminom “gej” koji se vidi kao apolitičan zbog povezivanja s pop-kulturom, konzumeriznom i komercijalizacijom.

Gender bender

Gender bender opisuje osobu koja prelazi ili “iskrivljuje” (bend) granice očekivanih rodnih uloga i rodnog izražavanja i to bez zabrinutosti oko “uvredljivosti” te izvedbe.

Genderfuck

Genderfuck je termin koji označava izazivanje tradicionalnih rodnih uloga, identiteta i izražavanja, te posebice naglašava rodnu neodređenost, androginost te rodne kontradikcije. Uključuje primjerice istovremeno isticanje sekundarnih spolnih karakteristika različitih spolova, mješanje stereotipnih aspekata rodnih uloga i sl.

Govor mržnje

Govor mržnje je usmeni ili pisani govor koji se svodi na javno izazivanje ili prouzrokovanje mržnje, netrpeljivosti ili razdora i/ili raspaljivanje već postojeće mržnje s time što se kroz javni govor mržnje ona razvija, jača i produbljuje.

 

H

 

Hetero-fleksibilnost

Hetero-fleksibilnost označava osobe koje se samoodređuju kao uglavnom heteroseksualne (osjećaju emocionalnu i/ili fizičku privlačnost prema osobama suprotnog spola i/ili roda) no otvorene su za propitivanje svoje seksualnosti.

Heteropatrijarhat

Heteropatrijarhat je poredak koji počiva na principima patrijarhata i isključive heteroseksualnosti, odnosno na duboko ukorijenjenim nepromjenjivim binarnim gledištima koja definiraju, kreiraju i određuju ‘muškarca’ i ‘ženu’ i zadaju norme unaprijed određenim rodnim ulogama.

Heteroseksizam

Heteroseksizam je pristup koji promovira heteroseksualnost kao jedini legitimni oblik ljudske seksualnosti, te ignorira postojanje drugih seksualnih orijentacija i negira postojanje LGBTIQ osoba. Ta ideologija polazi od postavke kako su neheteroseksualne osobe devijantne, abnormalne ili inferiorne u odnosu na heteroseksualne i obično se manifestira kao opća predrasuda, slična rasizmu. Može voditi snažno izraženoj homofobiji i aktima nasilja, posebno kada je dio kulturne ili društvene homofobije.

Homofobija

Homofobija (od grč. homós koja znači isti, jednako i phóbos koja znači strah) je strah i averzija prema osobama homoseksualne orijentacije uključujući osobe koje su tako percipirane. Taj iracionalni strah i averzija uključuju mržnju, predrasude i diskriminaciju. Prema Međunarodnoj enciklopediji žena homofobija se definira kao diskriminacija koja uključuje predrasude, strah, mržnju i/ili nesnošljivost prema homoseksualnosti kod drugih ljudi, ali i kod samoga/e sebe (Routledge International Encyclopedia of Women: 2000).

Homofob

Homofob je naziv za osobu bilo kojeg spola i/ili roda koja otvoreno izražava mržnju prema osobama homoseksualne orijentacije

 

I

 

Individualna homo/bi/transfobija

Individualna homo/bi/transfobija proizlazi iz uvjerenja da su lezbijke, gej muškarci, biseksualne, transeksualne, transrodne, interseksualne i queer osobe bolesne i/ili nemoralne, što se manifestira kroz osjećaj straha, gađenja i mržnje prema ovim osobama. Ovo uvjerenje proizlazi iz predrasuda i stereotipa koji postoje u društvu, a kojima su najčešći uzrok neinformiranost i neznanje.

Institucionalizirana homo/bi/transfobija

Institucionalizirana homo/bi/transfobija se odnosi na brojne načine kojima (javne) institucije (javna administracija, poslovni i zdravstveni sektor, vjerske zajednice i dr.) diskriminiraju osobe na temelju njihove seksualne orijentacije i/ili rodnog identiteta i rodnog izražavanja.

Kulturalna, kolektivna ili društvena homofobija

Kulturalna, kolektivna ili društvena homofobija se odnosi na društvene norme i standarde koji diktiraju uvjerenje kako je biti heteroseksualan bolje ili moralnije nego biti lezbijke, gejevi i biseksualke/ci te da svako jest ili bi trebao biti heteroseksualan. I za kulturalnu homofobiju se koristi naziv heteroseksizam.

Interseksualnost

Interseksualnost označava biološku nedefiniranost spola kao izričito muškog ili ženskog. Interseksualne karakteristike se odnose na spolno razlikovanje (unutar i između kromosoma, gonada, hormona i spolnih organa) koje odstupaju od uvriježenog društvenog spolnog razlikovanja koje dijeli osobe na samo dvije kategorije: muški i ženski spol, time čineći nevidljivim treći spol.

Interseksualna osoba

Interseksualna osoba je osoba koja se rađa sa nedefiniranim (izričito ženskim i/ili muškim) spolnim organima po zvaničnim medicinskim standardima koji su zasnovani na binarnoj podijeli spola na muški i ženski. Ove osobe su uglavnom žrtve hirurških intervencija, hormonskih terapija i tabuiziranog života. U prošlosti se interseksualna osoba nazivala hermafroditom. Hermafroditizam i hermafrodit su pojmovi koje LGBTIQ pokret smatraju diskriminatornim medikalizovanim terminima.

 

 

J

 

Jezična dekonstrukcija moći

Bogatstvo gramatičke rodnosti južnoslavenskih jezika je svedeno na prototip muškog roda, te nevidljivosti ostalih u jeziku, govoru a time i u društvu. Jezična dekonstrukcija podrazumijeva mijenjanje jezika i korištenje istog u privatnom i javnom diskursu. Promjena podrazumjeva višerodno izražavanje kako bi se ostvarila rodna ravnopravnost i vidljivost rodova u jeziku i društvu.

 

 

K

 

Ksenofobija

Ksenofobija je strah od stranog (ljudi, pojmova, kultura, ponašanja, života) i netrepeljivosti prema istom koja može prerasti u mržnju. Ksenofobija se odnosi na strance/kinje, druge/strane kulture i vezuje se uz rasizam i diskriminaciju nad imigrantima/kinjama.

 

 

 

L

 

Lezbijka Lezbijka je osoba koja se definira kao žena koju emocionalno i/ili fizički najčešće privlače osobe koje su društveno percipirane ili samodefinirane kao žene.

Dyke – sleng naziv koji se odnosi na lezbijku ili lezbijstvo, ponekada i bez obzira na seksualni identitet osobe. Izvorno je bio pogrdan naziv za maskuliniziranu ili butch ženu, koji se još uvijek koristi.

Butch – žena s naglašenim društveno normiranim oznakama muškog rodnog izražavanja. Stone butch – žena koja ima snažno izražena društveno normirana muška rodna obilježja, te se smatra seksualno dominatna spram partnerica.

Femme – žena s naglašenim društveno normiranim oznakama ženskog rodnog izražavanja.

Stone femme – žena koja ima snažno izražena društveno normirana ženska rodna obilježja, te se smatra kao seksualno submisivna spram partnerica.

Power femme – žena koja se zabavlja u prikazivanju svoje ženstvenosti jer je uživa u snazi, moći i tajanstvenosti, koje se obično povezuju sa pojmom ženstvenosti.

Lipstick lezbijka – žena koja naglašava društveno normirane oznake ženskog rodnog izražavanja kroz odijevanje i šminku. Drugi naziv je dolly dyke.

Lezbijski separatizam

Lezbijski separatizam je političko uvjerenje radikalnog feminizma nastalog ’70-ih, prema kojem žene ne bi trebale biti samo ženski identificirane, već bi trebale živjeti u potpunosti odvojeno i neovisno od muškaraca u ženskim zajednicama.

Lezbofobija

Lezbofobija opisuje predrasude, diskriminaciju, seksualno zlostavljanje, fizično nasilje i druge oblike nasilja prema osobi zbog njenog lezbijskog identiteta. Lezbijska nevidljivost – izostavljanje lezbijskih života iz javnih diskusija, medijskih prezentacija o homoseksualnosti, aktivizma i drugih oblika javnosti.

Lezbijska nevidljivost – tendencija heteronormativnog društava da sakrije činjenicu da lezbijke postoje.

 

 

 

LJ

 

Ljudska prava

Ljudska prava podrazumjevaju prava, slobode i obaveze svakog ljudskog bića samim njihovim postojanjem. Ne postoji hijerarhija ljudskih prava niti se ona mogu oduzeti ili odbaciti. Osnovne karakteristike ljudskih prava su: univerzalnost, neotuđivost, nedjeljivost i međusobna ovisnost i povezanost. Principi ljudskih prava su: nediskriminacija i jednakost, učešće i uključenost, kao i odgovornost i vladavina zakona.

 

M

 

Marginalizirane (ranjive) grupe

Marginalizirane (ranjive) grupe su skupina/grupa ljudi koja je zbog individualnih karakteristika diskriminirana i podložnija nasilju i nepoštivanju pripadajućih ljudskih prava, te koje nemaju isti pristup informacijama, ustanovama i čije je aktivno učešće u civilnom društvu dodatno sputano posljedicama nasilja, diskriminacije i marginalizacije.

 

 

N

 

Nasilje

Nasilje je čin ili namjera da se povrijedi ili uništi osoba i njezin integritet i dostojanstvo na fizičkom, psihičkom/emotivnom, duhovnom ili nekom drugom nivou.

Ekonomsko nasilje – odnosi se na uskraćivanje ili oduzimanje ekonomskih sredstava, potencijala i mogućnosti. Institucionalizirano nasilje – predstavlja nepravedno, neodgovarajuće i neadekvatno reagiranje državnih tijela i represivnih organa, kao i izostanak reakcije i djelovanja

Fizičko nasilje – nanošenje ozlijeda fizičkom silom/snagom drugoj osobi – udarci, povrede i svaki drugi oblik nanošenja fizičkih ozljeda ili bola.

Psihičko nasilje – uključuje verbalne napade, omalovažavanje, vrijeđanje, ismijavanje, deprivaciju slobode kretanja, zastrašivanje, prijetnje.

Rodno uvjetovano nasilje – standardizirani i institucionalni naziv koji se odnosi na bilo koji oblik nasilja upotrebom ili prijetnjom fizičke i emocionalne prisile, uključujući silovanje, premlaćivanje, seksualno uznemiravanje, incest i pedofiliju.

Seksualno nasilje – uključuje bilo koji seksualni čin, pokušaj ostvarivanja seksualnog čina, neželjeni seksualni dodiri i/ili komentari, odnosno prijedlog usmjeren protiv volje osobe ili njezine seksualnosti. Uključuje uznemiravanje, zlostavljanje, silovanje, trgovinu, prisilnu prostituciju i pornografiju.

 

 

 

P

 

Packer (packing)

Packer je transeksualac (transmuškarac) koji upotrebljava penalnu protezu ili dildo u svrhu seksualnih aktivnosti ili u svrhu više “muškog” izgleda.

Panseksualnost

Panseksualnost je pojam koji se veže uz osobe i njihovo rodno izražavanje, kao i njihovu fizičku ili emocionalnu privlačnost prema drugim osobama neovisno o njihovim mnogostrukim ili neodređenim rodnim varijetetima, onkraj raznih oblika “ženstvenosti” i “muževnosti”. Taj termin proširuje biseksualnost i na osobe koje ne spadaju u rodnu i spolnu binarnost koju biseksualnost implicira.

Panrodna osoba (pangender)

Panrodna osoba opisuje tendenciju osobe koja osjeća da se ne može identificirati niti u muškom niti u ženskom rodu, već se izražava u oba roda ili u vlastitoj konstrukciji nekog ili više rodova.

Pomoseksualnost (post-modern sexuality)

Pomoseksualnost (post-modern sexuality) je neologizam koji se upotrebljava za osobe koje izbjegavaju identifikaciju u odnosu na seksualnu orijentaciju, rod, rodne identitete.

Patrijarhat

Patrijarhat je sistem društvenih odnosa i struktura moći u kojemu muškarci kao skupina dominiraju, podčinjavaju i iskorištavaju osobe koje se određuju kao žene. Temeljen je na hijerarhijskim odnosima, odnosima moći i principima/praksama muške solidarnosti. Feministički pogled patrijarhat vidi kao izvornu društvenu hijerarhiju i obrazac iz kojeg su se razvili svi ostali oblici izrabljivanja, kao što su to ropstvo, rasizam, kapitalizam, kolonijalizam ili iskorištavanje prirode.

Poliamorija

Poliamorija je naziv za održavanje intimnih odnosa, romantične i/ili seksualne prirode, s više od jedne osobe, a uz znanje i pristanak svih partnera/ki.

Povorka ponosa

Godišnji prosvjedni skupovi LGBTIQ osoba koji se održavaju diljem svijeta od 1970. godine, najčešće u junu i julu kao obilježavanje godišnjice sukoba LGBT osoba i policije ispred kluba The Stonewall Inn na Greenwich Villageu u New Yorku, u ulici Chrisopher. Sukobi policije i građanstva trajao je u noći s 27. na 28. lipnja ’69 i smatra se početkom pokreta za oslobođenje i prava lezbijki, gejeva i transrodnih osoba. Povorke ponosa se održavaju pod različitim imenima, ovisno o gradu u kojem se održavaju, no najčešće uz ime grada vezuju engleske riječi “Pride” (ponos).

Predrasude

Predrasude su manifestiranje generalizacije, odnosno uopćenog stava koji dovodi do pretjerane kategorizacije neke grupe i njenih pripadnika/ca. Ako se jasno pokazuje stav prema drugoj grupi, riječ je o otvorenoj predrasudi, a ukoliko se stav ne iskazuje, ali ipak djelatno utječe na ponašanje jedne skupine ili pojedinca/ke prema drugima, radi se o prikrivenoj predrasudi.

Prisilna heteroseksualnost

Prislina heteroseksualnost je teorija feministkinje Adrienne Rich prema kojoj se objašnjava da patrijarhat upućuje žene na muškarce i muškarce na žene kao jedini mogući izbor, čak i kad je odnos podčinjavajuć i neprihvatljiv za osobu.

Lezbijski kontinuum – povijesna dimenzija ženskog iskustva o tome da su žene voljele žene od početka svijeta i da su birale žene za prijateljice, suradnice, povjerenice, podršku. Frazu je prvi puta upotrijebila Adrianne Rich 1978. Lezbijska egzistencija – izbor žena da budu naklonjene ženama u svim dimenzijama svoga života. Lezbijsku egzistenciju žive žene koje ne ovise o muškarcima ekonomski, niti emotivno niti seksualno.

Pristup sa stanovišta ljudskih prava (human rights-based approach)

Metodologija čija su osnova standardi i principi ljudskih prava i koja podrazumijeva prepoznavanje i uvažavanje individualnih karakteristika pojedinih grupa koje se bore za ostvarivanje i poštivanje univerzalnih ljudskih prava.

 

Q

 

Queer (kvir)

Queer (kvir) se odnosi na propitivanje i/ili odbijanje nametnutih normi heteropatrijarhalne tradicije i prakse; kreiranje prostora, kulture i izražaja koji prevazilaze ‘zatvorene kutije’ LGB ili heteroseksualne seksualnosti, i/ili ‘ženskih’ i ‘muških’ spolova / rodova; omogućavanje samodefiniranja; predstavljanje radikalne politike koja uviđa povezanost svih vidova opresije.

R

 

Rod (gender)

Rod (gender) je individualni konstrukt vlastitog identiteta i izražavanja koji potvrđuje, negira i/ili nadilazi društveno zadane i formirane spolne i rodne uloge “muškaraca” i “žena” kao i cijelu binarnu osnovu „muškog” i „ženskog”. Također, rod prevazilazi društveni konstrukt spola dodijeljenog po rođenju koji po definiciji određuje binarne društvene uloge “muškaraca” i “žena”.

Rodni identitet

Rodni identitet pisuje osobni osjećaj svake osobe da se identificira kao muškarac ili žena, a podrazumjeva i vlastitu rodnu koncepciju, neovisno o spolu koji je pripisan rođenjem.

Rodno izražavanje

Rodno izražavanje je način na koji se svaka osoba izražava kroz rod, ponašanje, odijevanje, frizuru, glas, govor tijela, tjelesne karakteristke i/ili ostale vanjske oznake.

Rodni jaz (gender gap)

Rodni jaz (gender gap) je raskorak, nesrazmjer u bilo kojemu području djelovanja, vezano uz stupanj sudjelovanja, pristup, prava, nagrađivanje i dobiti muškaraca i žena.

Rodne slobode

Rodne slobode su pravo svake osobe da izražava svoj rod na način koji izabere; kroz ženskost, androginost, muškost ili bilo koju drugu tačku na rodnom spektrumu. Ovo uključuje pravo na rodnu neodređenost i rodnu kontradikciju. Podrazumjeva da svaka osoba ima pravo da odredi, uvjetuje ili mijenja spol ili rod na način koji joj odgovara, bio muški, ženski ili bilo koji drugi na rodnom spektrumu. Ovo uključuje pravo na fizičku neodređenost.

Rodne uloge

Rodne uloge su skup očekivanih postupaka i ponašanja koji je povezan s činjenicom – i unaprijed računa na nju – je li osoba “muškarac” ili “žena” i te uloge mogu da prevazilaze binarnu podijelu roda i/ili spola koji je pripisan rođenjem i zadatih karakteristika takve podjele.

Rodno uvjetovano nasilje

Rodno uvjetovano nasilje je standardizirani i institucionalni naziv koji se odnosi na bilo koji oblik nasilja upotrebom ili prijetnjom fizičke i emocionalne prisile, uključujući silovanje, premlaćivanje, seksualno uznemiravanje, incest i pedofiliju.

 

S

 

Seksizam

Seksizam je naziv za ideologiju koja polazi od postavke da se fizičke i mentalne razlike među spolovima moraju reflektirati na različiti ili neravnopravan položaj rodova u društvu.

Seksualna eksploatacija

Seksualno iskorištavanje koje se odnosi na sticanje seksualnog zadovoljenja, financijske dobiti ili napredovanje zloupotrebom seksualnosti druge osobe, negirajući pritom njena ljudska prava na: pravo glasa, dostojanstvo, jednakost, autonomiju, psihičko i fizičko zdravlje, te pravo na život bez nasilja.

Seksualna i reproduktivna prava

Seksualna i reproduktivna prava uključuju i seksualnu slobodu, autonomiju, seksualni integritet i sigurnost tijela, seksualnu privatnost i spolnu/rodnu jednakost, seksualni užitak i emocionalno seksualno izražavanje, pravo na slobodne i odgovorne reproduktivne izbore, na informaciju vezanu uz seksualnost temeljenu na znanstvenim istraživanjima, na sveobuhvatno obrazovanje o seksualnosti, te pravo na zaštitu seksualnog zdravlja.

Seksualna orijentacija

Seksualna orijentacija se odnosi na emotivnu, seksualnu i drugu privlačnost prema osobama koje mogu biti istog ili različitog spola ili roda.

 

Spol

Spol je uobičajeno društveno, medicinsko, biološko i zakonsko klasificiranje na osnovu reproduktivnih organa, kromosoma i funkcija koje se dijeli na muški, ženski i interseks.

Stone

Stone je osoba izrazito muškog rodnog izražavanja. U seksu primjerice ne trpi da ju partner/ica dodiruje u seksualnom kontekstu, niti na bilo koji feminizirajući način. Najčeće se upotrebljava kao “stone butch” lezbijka.

Strejter

Strejter je osoba koja se definira kao muškarac kojeg emocionalno i/ili fizički najčešće privlače osobe koje su društveno percipirane ili samodefinirane kao žene.

Strejterica

Strejterica je osoba koja se definira kao žena koju emocionalno i/ili fizički najčešće privlače osobe koje su društveno percipirane ili samodefinirane kao muškarci.

Seksualne i rodne manjine

Seksualne i rodne manjine je diskriminatoran i rodno neosviješten naziv za LGBTTIQ osobe, suprotan tendencijama LGBTTIQ pokreta i standardne terminologije europskih institucija.

Seksualne slobode

Seksualne slobode predstavljaju mogućnost potpunog izražavanja vlastitih seksualnih potencijala kao i odgovornog ponašanja prema drugima.

Seksualni identitet

Seksualni identitet podrazumijeva vlastitu spolnu, rodnu i seksualnu koncepciju, neovisno o spolu koji je pripisan rođenjem te podrazumjevajućoj seksualnoj orijentaciji, rodu i očekivanom rodnom izražavanju.

Seksualnost

Seksualnost je skup osjećanja, ponašanja, stavova i vrijednosti koji se dovode u vezu sa seksualnom željom i identitetom, odnosno postojanjem svakog ljudskog bića kao spolnog, rodnog ili seksualnog. Seksualnost je integralni dio ljudskog razvoja kroz sve faze života, ona uključuje fizičke, psihološke i društvene komponente.

 

 

Š

 

Šovinizam

Šovinizam je uvjerenje u nadmoćnost ili superiornost vlastite skupine nad drugima. Uglavnom se odnosi na etničke skupine, narode i rod.

 

T

 

Tomboy

Tomboy je transrodni identitet (vidi ”boi”) ali se odnosi isključivo na osobu ženskog spola (nevezano o seksualnoj orijentaciji) no čije ponašanje odražava ponašanje dječaka.

Tjelesni integritet

Tjelesni integritet je pravo osobe na vlastito nesmetano tjelesno postojanje.

Transeksualna osoba

Transeksualna osoba je osoba koja ističe kako ima jasnu želju i namjeru da promijeni svoj spol, kao i osoba koja je djelomično ili potpuno modificirala (uključuje fizičku i/ili hormonalnu terapiju i operacije) svoje tijelo i prezentaciju, izražavajući svoj spolni/rodni identitet i osjećaj sebe. Napomena: Transeksualna osoba se negdje piše i sa dva slova “s” (transseksualna osoba), no tako pisano se ne odnosi na spolni i rodni identitet osobe, već proizlazi iz psihijatrijske dijagnoze poremećaja spolnog identiteta. Transeksualne osobe stoga često smatraju da je takvo pisanje diskriminatorno.

Transeksualac (F2M- Female to Male)

Transeksualac je osoba koja se definira kao osoba muškog rodnog identiteta i rodnog izražavanja, a koja je rođena kao biološka žena i u procesu je spolne modifikacije.

Transeksualka (M2F- Male to Female)

Transeksualka je osoba koja se definira kao osoba ženskog rodnog identiteta i rodnog izražavanja, a koja je rođena kao biološka žena i u procesu je spolne modifikacije.

Transfobija

Transfobija se odnosi na neprihvaćanje i negiranje prava na osobnu koncepciju rodnog ili spolnog identiteta i izražavanja. Podrazumjeva strah, mržnju, gađenje i diskriminirajući odnos prema osobama čije stvarno ili percipirano rodno izražavanje nije u skladu sa društveno pripisanim spolom, kao i na predrasude i diskriminirajući odnos prema osobama koje narušavaju i prekoračuju uske društvene spolne i rodne uloge, pravila i stereotipe.

Transrodna osoba

Transrodna osoba je osoba čiji rodni identitet i/ili rodno izražavanje nije u skadu sa uvaženim tradicionalnim rodnim ulogama i normama.

Transrodnost

Transrodnost je pozicija samoidentifikacije osobe kao muške, ženske ili onkraj obje mogućnosti koja se ne povezuje s pripisanom “rodnošću” kao ni s konvencionalnim određenjima muškog ili ženskog roda. Transrodne osobe kroz politiku izbora ostvaruju “između rodova” kao vlastito htijenje, subverzivni čin, kreativnost ili slobodu.

Transvestit/ka

Transvestit/ka je osoba koja odjećom izražava rod koji je suprotan njenom/njegovom biološkom spolu i najčešćim osobnim rodnim izražavanjem. Kada se preoblačenje čini u samo svrhu osobnog ili tuđeg seksualnog zadovoljstva, najčešće se koristi skupni naziv “crossdresser” (CD).

Tranzicija

Pravilan način nazivanja procesa kroz koji prolaze transeksualne osobe je tranzicija. Termini tipa “promjena spola”, “pred-operativno”, “post-operativno” su uvredljivi za transeksualne osobe koje su odlučile uskladiti svoj biološki spol s rodnim identitetom.

Twink

Twink je biseksualni ili gej muškarac koji izražava rodne karakteristike dječaka.

 

V

 

Vanila seks (konvencionalni seks)

Vanila seks je opis društveno smatranog konvencionalnog/konzervativnog seksualnog ponašanja. Često je karakterizovan kao vid seksualne prakse koji ne uključuje elemente BDSM-a ili sklonosti ka fetišima.

 

Z

 

Zločin iz mržnje

Zločin iz mržnje je zločin počinjen iz mržnje i netrpeljivosti prema osobi ili osobama koje su drugačije po nekoj osnovi njihove ljudskosti.

 

Share This